Beyazların Amerika’ya adım atmasıyla kaderleri değişen ve asimilasyona uğrayan Kızılderililerin bazı sözleri, yüzlerce yıl öncesinden günümüze bilgelik taşıyor.

Bir kızılderili atasözü, “Nimet de külfet de büyük ruhun elindedir. Bazen onun külfeti bizi nimetinden daha fazla akıllandırır” derken, bir başka atasözü ise “Derinin rengi insanları farklı kılmaz. İyi iyidir, kötü kötüdür. Büyük yaratıcı hepimizi kardeş olarak yaratmıştır” ifadesiyle eşitliğin ve kardeşliğin değerini gözler önüne seriyor.

Polisler tarafından çıkarılan ve mevsimlik olarak yayınlanan Son İstasyon dergisinin 2. sayısında kızılderili atasözlerine yer verildi.

Kızılderili ritüelleri ile “Oturan Boğa”, “Geronimo”, “Dinelen Ayı”, “Çılgın At”, “Kara Şahin”, “Tepen Kuş”, “Kırmızı Bulut” ve “Gümüş Bıçak” gibi ünlü kızılderili şefleri hakkında bilgilere yer verilen yazıda, Apache, Siouw, Cherokee, Kara Ayak, Comanche, Arapaho, Mohican ve Cheyenne gibi ünlü kızılderili kabilelerinin yüzyıllardan süzülüp gelen atasözleri de yer alıyor. Kızılderili kültürü ile inanışlarını da yansıtan bilgelik dolu atasözlerinden bazıları şöyle:
Ağlamaktan korkma. Zihindeki ıstırap veren düşünceler gözyaşı ile temizlenir.
Arkamdan yürüme, ben öncün olmayabilirim. Önümde yürüme, takipçin olmayabilirim. Yanımda yürü, böylece ikimiz de eşit oluruz.
Bir düşman çok, yüz dost azdır.
Düşmanımı cesur ve kuvvetli yap. Eğer onu yenersem utanç duymamayım.
Derinin rengi insanları farklı kılmaz. İyi iyidir, kötü kötüdür. Büyük yaratıcı hepimizi kardeş olarak yaratmıştır.
Su gibi olmalıyız. Her şeyden aşağıda ama kayadan bile kuvvetli.
Yeryüzüne iyi muamele et. O babanızın malı değil, onu çocuklarınızdan ödünç aldınız.
Komşunun hakkında hüküm vermeden önce iki ay onun mokasenleriyle yürü.
Ölüler güç ve bilgilerini beraberinde götürmez, yaşayanlara ilave eder.
Bir kere ‘al şunu’ demek, iki kere ‘ben vereceğim’ demekten iyidir.
Gözün ile değil yüreğin ile hüküm ver.
Kehanet, muhtemel bir olayı kesin bir bakış ile görmekten başka bir şey değildir. Hava ya bulutlu olacaktır ya da güneş açacaktır.
Eğer herkes bir başkası için bir şey yaparsa dünyada ihtiyaç içinde kimse kalmaz.
Yanlışı gören ve önlemek için eli uzatmayan, yanlışı yapan kadar suçludur.
Şeytan hakkında konuşmayın. Gençlerin kalbinde merak uyandırır.
Senin vicdanını senden başkası temsil edemez.
İnsanlar tabiattan uzaklaştıkça kalbi katılaşır. İnsanın gözleri öyle kelimelerle konuşur ki dil onları telaffuz edemez.
Verdikleri sözün sadece birini tuttu çatal dilli soluk yüzlüler; “Topraklarınızı alacağız” dediler ve aldılar.
Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde, beyaz adam paranın yenemeyen bir şey olduğunu anlayacak.
-----------------------------------------------------------------

Kızılderililer gerçekten her ne kadar ilkel bir hayat yaşasalar da,her ne kadar vahşi gibi gözükselerde bizim şuan günümüzde dahi dersler alacağımız bir çok mantıklı ve etkileyici sözler söylemişlerdir.Bir genelkültür olarak sizlerle paylaşmak istedim.

Yerinizde olsam bu sözleri öğrenirdim.Belki bir gün bir yerde "Bir kızılderili atasözü derki..." diye başlayan cümleler kurarsınız.O cümlelerin ne anlama geldiğini anlamadan....

Çin’de geleneksel yeni yıl, diğer adıyla bahar bayramı tatili başladı. Çin bu yıl bereketin simgesi olan Fare Yılı’na girecek. Ancak Şinhua haber ajansı, milyonlarca kişinin elektrik verilemediği için yeni yıla soğuk ve karanlıkta gireceğini duyurdu.

PEKİN - Günlerdir elektrik verilemeyen ülkenin orta kesimindeki Henan eyaletine bağlı 4 milyonluk Çencou şehrinde halk yılbaşı yemeği için gerekli erzakın yanında mum ve meşaleler de hazırladı. Çencoulular tüm ülkeyi ekran başına toplayan Çin Merkezi Televizyonu CCTV’nin geleneksel yılbaşı programını ancak radyodan dinleyebilecek.

Çencou’ya enerji taşıyan hatların onarımı için 3 bine yakın teknisyen ve askerin çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Son yılların en yoğun kar yağışının görüldüğü Çin’in bazı bölgelerinde hayat felç oldu. 100 milyondan fazla insanın yaşamını olumsuz etkilen kar yağışının yol açtığı kazalarda en az 60 kişi öldü.

KÖTÜ RUHLARI KORKUTMAK İÇİN HAVAİ FİŞEK ATIYORLAR
Her ne kadar bahar bayramını kutlama adetleri, bölgelere göre değişse de her yerde bütün aile bir arada akşam yemeği yer. Bir tür Çin mantısı olan “cauzı”, en yaygın yılbaşı yemeğidir. Yılın son gecesinde hiç uyumama, Çinlilerin eski bir geleneğidir. Bu gece, eski yıl neşe içinde uğurlanır ve yeni yıl karşılanır. Çinliler, kötü ruhları korkutup kötülükleri kovmak için yeni yılı havai fişek atarak karşılar. Bunun yeni yılda şans getireceğine inanılır.

BU YIL PARA VE REFAHI SİMGELEYEN FARE YILI
Bütün olumsuz hava koşullarına rağmen, Çinliler Fare Yılı’ndan hayli ümitli. Zira farenin Çincedeki söylenişi bereket kelimesini çağrıştırıyor. Birçok Çinliye göre de farenin çıkardığı ses para sesine benziyor. Zaten Çinliler bu farenin tahıl ambarlarında dolaşan fare olduğuna ve bu nedenle bolluk getireceğine inanıyor.

Çin efsanesine göre, gökte bulunan ülkenin kralı yıllara isim vermek için kediden hayvanları çağırmasını istemiş. Bunu duyan fare hemen gelmiş ve kediye verilecek yıl kalmamış, bundan sonra da kedi ve fare düşman olmuş. Ayrıca, Çinli halk bilimcileri kedinin önce Sudan’da ortaya çıktığını, oradan Mısır’a ve diğer ülkelere gittiğini, oysa farenin hep Çin’de bulunduğunu savunuyor.

Fareden sonra kralın huzuruna boğa, kaplan, tavşan, ejderha, yılan, at, koç, maymun, horoz, köpek ve domuz gelmiş. Daha sonra yıllar, bu hayvanların isimleriyle anılmış. Bir iddiaya göre, 12 burcun seçilmesi ve sıralanması da hayvanların günlük hareketlerine göre saptandı.

Bazı tarihçiler, bunun Çin ulusunun eski yılları kaydetme yöntemiyle azınlık milliyetlerin yılları hayvanlarla adlandırma yönteminin bir kaynaşması olduğunu, bazılarıysa 12 burcun Çin’e Hindistan’dan girdiği görüşünü savunuyor.

Çin’de M.Ö 3. yüzyılda bir gün 12 zaman birimiyle ifade edilmeye başlandı. Gece 23.00-01.00 arası, bir zaman birimi olarak kabul edilmiş. Bu sürenin, farelerin en hareketli olduğu zaman olması nedeniyle fare birinci sırada yer almış.

Yine efsanelere göre, Çinlilerin bahar bayramını kutlama geleneğinin 4 bin yıllık geçmişi var. M.Ö 2100’lü yıllara gelindiğinde, zamanın insanları, Jüpiter gezegeninin bir turunu bir yaş olarak saptamış ve bunu bahar bayramı olarak kutlarken, adına da “Sui” (Çincede “yaş”) demiş. M.Ö 1000 yılında ise “Nian” (Çincede “yıl”) sözcüğüyle bahar bayramı betimlenir olmuş. “Yıl”, o zamanlar bol ürün anlamında kullanılıyordu. Tarımdan bol ürün alınmasına “bereketli yıl” denildi.

ÇİN TAKVİMİNE GÖRE YILLAR
Çin takvimine göre yeni yıl, 24 ocak ile 19 şubat arasında başlar. Bir yıl, 354 veya 355 günden oluşur.

Çin takvimine göreyse yıllar şöyle kümelenir:

------------------------------------------------------------------------------------

Bakmayın öyle garip garip beklenir bu adamlardan.Bunlar dünya piyasasına hakim olmadan önce yapacak birşey bulamıyorlarmış,canları sıkılıyormuş o yüzden böyle sevdikleri ev hayvanlarına,yada kendilerinin yerine koydukları hayvanlara takvimlerinde yer vermişler.Şaka olsun diye yapıyorlar yani...

Aldırmayın siz onlara :D